Zeebevrachters

Zeebevrachter

Deze functie wordt meestal in loondienst uitgeoefend. Wanneer zelfstandige uitoefening van dit vak plaatsvindt, wordt in feite de functie van tussenpersoon in scheepsvrachten vervuld.

Tussenpersoon

De zeebevrachter in loondienst kan dit vak uitoefenen bij een rederij, een tussenpersoon of een bevrachter (ladingbelanghebbende). Deze mensen doen alle drie hetzelfde werk, alleen steeds vanuit een andere invalshoek. Er komen mengvormen voor. Er zijn zeebevrachters die bij voorbeeld voor een eigen rederij schepen bevrachten, daarnaast eveneens als tussenpersoon optreden, meestal in dienst van een andere B. V. en zelfs wel voor een eigen handelshuis ladingen op schepen van derden onderbrengt. In dit geval worden alle drie functies door één en dezelfde persoon uitgeoefend.

Zeebevrachter bij rederij

De zeebevrachter, die zuiver en alleen voor een rederij werkt, moet proberen zoveel mogelijk goed betalende ladingen voor zijn werkgever af te sluiten. Hij stuurt hiertoe lijst met de eerstvolgende open posities van zijn schepen rond aan mede-reders, tussenpersonen en bevrachters. Deze kijken bij ontvangst van deze "positielijsten", die ze trouwens zodanig opbergen, dat ze deze te allen tijde kunnen raadplegen, of er open posities van schepen op deze lijsten voorkomen, waarvoor zij lading kunnen aanbieden.

Deze positielijsten worden in de vorm van een circulairebrief, telefaxbericht of via een computer m.b.v. E-mail en via het Internet en via de telefoon rondgestuurd c.q. mondeling meegedeeld aan een zo groot mogelijk aantal daarvoor in aanmerking komende personen en ondernemingen. Deze worden "prospects" genoemd.

Zeebevrachter bij een tussenpersoon

De zeebevrachter, die op het kantoor van een tussenpersoon werkt zal zoveel mogelijk goede contacten onderhouden met zowel reders als bevrachters (personen of ondernemingen, die ladingen te vervoeren hebben) en ook wel met zijn collega-tussenpersonen. Van drie kanten ontvangt hij of zij opgaven van voor lading beschikbare tonnage respectievelijk van ladingen, waarvoor vervoersmogelijkheden worden gezocht. Deze gegevens worden deze zeebevrachter aangeleverd via dezelfde media als eerder genoemd.

De voornaamste gegevens van de scheepstonnage zowel als van de ladingen zijn meestal in de vorm van circulaires of ander documentatiemateriaal in de vorm van handboeken (Lloyd's Register of Ships) e.d. bij de tussenpersoon bekend of snel op te zoeken of op te vragen.

Hij stelt op zijn beurt uit de door hem ontvangen gegevens weer samengevoegde positielijsten en ladingenlijsten samen, die door hem eveneens weer via het telecommunicatieverkeer worden voorgelegd aan zijn relaties.

Wanneer hij een geschikte lading voor een bepaalde positie van een schip ziet, zal hij zich tot de reder en de bevrachter wenden en hen voorstellen een zaak te doen. Meestal neemt de reder, wanneer deze interesse voor de lading heeft, het initiatief tot het maken van een vaste offerte. Daarna hangt het van de hoogte van de verlangde vracht en de overige condities af of de tussenpersoon erin zal slagen beide partijen via - dikwijls moeizame - onderhandelingen tot elkaar te brengen.

De bevrachter heeft dikwijls een vaste charter party form met daaraan verbonden een aantal standaard condities, meestal gebaseerd op de omstandigheden in de laad- en loshaven(s) en de mogelijke bijzondere eisen die het vervoer van zijn lading stelt. Ook zullen deze condities het resultaat zijn van in het verleden met schepen, havens en ladingen opgedane ervaringen.

Het is overigens een oud gebruik, dat de tussenpersoon, die het eerst een bepaalde lading aan een reder noemt, het morele recht heeft bij interesse voor deze lading van de zijde van de reder als eerste een vaste offerte hiervoor van hem in ontvangst te nemen. Dit gebruik wordt in het Engels verwoord met de term: "first come first served."

Het is mogelijk, dat een tussenpersoon een vrij vaste relaties met een rederij heeft en soms zelfs op basis van gehele of gedeeltelijke exclusiviteit de schepen van zijn "principaal" op de markt bewerkt. Andersom komt het voor, dat een tussenpersoon praktisch uitsluitend en alleen voor een bepaalde bevrachter op de markt actief is voor het onderbrengen van lading.

Zeebevrachter bij een bevrachter

De zeebevrachter, die op het kantoor van een bevrachter werkt moet ervoor zorgen, dat de ladingen, die men te vervoeren heeft, zo goed en zo goedkoop mogelijk worden vervoerd en daartoe gebruikt hij de diensten van een tussenpersoon en/of treedt hij rechtstreeks met een aantal reders in contact.

Wanneer een reder met een bevrachter contact heeft, noemt men dit in de wereld van de bevrachtingsscheepvaart een "rechtstreeks" contact (direct contact). Men bedoelt daarmee te zeggen, dat dit contact plaatsvindt zonder de tussenkomst van een tussenpersoon. Men probeert hierdoor het betalen van commissie te vermijden. In de praktijk heeft een tussenpersoon echter een dermate belangrijke functie, dat meestal blijkt, dat zowel reder als bevrachter toch wel veel nut ondervinden van de diensten van een goede tussenpersoon.

Voor het goede begrip moge dienen, dat de commissie voor een tussenpersoon door de reder wordt betaald. Deze zal dit bedrag uiteraard proberen via de hoogte van de vracht (dus indirect) op de bevrachter te verhalen, maar dat lukt niet altijd en dan maakt de bevrachter in feite gratis gebruik van de diensten van de tussenpersoon.

Talenkennis

De Nederlandse zeebevrachter, waarop onze CURSUS ZEEBEVRACHTER gericht is, zal zich bij zijn werkzaamheden in hoofdzaak bedienen van het Nederlands, Engels en Duits en in wat mindere mate van Frans, Spaans en Italiaans. Het gebruik van enkele Scandinavische talen komt wel voor. Wanneer men veel met een bepaald land werkt, zal men op den duur proberen de taal van dat land machtig te worden. Dit geeft altijd voorrang in gevallen, wanneer men moet kiezen uit mensen, die de taal wel en niet spreken. Vooral omdat in de meeste landen mensen met een goede talenkennis weinig voorkomen.

Talenkennis is dus een grote vereiste. De zeebevrachter zal vlot moeten kunnen formuleren, zowel mondeling als schriftelijk. Hierbij moet nog worden aangetekend, dat de kennis van het ENGELS ver moet uitsteken boven de gemiddelde kennis van andere talen omdat de onderhandelingen meestal in het Engels gevoerd worden en de bevrachtingsovereenkomsten (charter parties) voor het merendeel in het Engels gesteld zijn. Daarom is het voor een zeebevrachter van groot belang regelmatig de meestal Engelse vakliteratuur te lezen en vooral van de dagelijkse ontwikkelingen op de hoogte te blijven door het lezen van Lloyd's List. Luisteren naar de BBC (World Service) is voor het aanleren van een zo goed mogelijke uitspraak van groot belang.

Algemene ontwikkeling en sociale vaardigheden

Een zeebevrachter zal zichzelf continu moeten voorzien van veel informatie over een aantal uiteenlopende terreinen. Over voetballen kunnen praten is wel aardig meegenomen natuurlijk, maar voor het opbouwen van goede internationale relaties is toch nog wel iets meer nodig. Men zal moeten proberen achter de interesses van de gesprekspartner met wie men regelmatig contact heeft te komen. Wanneer dat bijvoorbeeld postzegels of munten verzamelen is, zal men deze man of vrouw aan het eind van het jaar een groter plezier doen met alle in dat jaar uitgekomen postzegels van Nederland of een aantal speciale munten of penningen, dan met een kruik jenever. Het één sluit overigens het ander niet uit.

Wanneer men gasten uit het buitenland op bezoek heeft, zal men moeten proberen te weten te komen naar welke bezienswaardigheden de interesse van deze gasten uitgaat. Een rondvaart in de haven van Rotterdam is één keer leuk, maar moet worden gevolgd door iets van meer culturele aard. Vooral wanneer de echtgenote van de relatie meekomst, zou gedacht kunnen worden aan een apart programma voor de dames. Wanneer de eigen echtgenote behoorlijk goed Engels spreekt en waarom zou zij zich dat niet eigen kunnen maken, is dat uiteraard ook nog weer mooi meegenomen.

Kennis van schepen

De zeebevrachter, die welke rol dan ook vervult, moet erg veel van schepen weten. Hij moet de verschillende types kennen en weten wat de mogelijkheden en onmogelijkheden van deze schepen zijn. Uiteraard zal hij zoveel mogelijk van zijn kennis over schepen bij de reder van de schepen kunnen opdoen, mede aan de hand van geschreven informatie, die daarover meestal voorhanden is in de vorm van brochures of informatiebladen.

Het is erg goed om wanneer men daartoe de gelegenheid heeft de schepen, die men bewerkt regelmatig te bezoeken en met de kapitein en mogelijk andere officieren te spreken. Men hoort dan eens wat zich in de dagelijkse praktijk van het werk aan boord van de schepen afspeelt. Men kan hierdoor de kloof, die dikwijls bestaat tussen "het kantoor" of "de wal" en "de schepen" wat minder wijd maken.

Kennis van ladingen

Omdat de verscheidenheid van ladingen vrij groot is, moet een zeebevrachter alles weten van de ladingen, die hij gewoonlijk ter bevrachting bewerkt. De tussenpersoon met wie hij werkt of de reder zal hem allerlei vragen stellen over de ladingen en die zal hij feilloos moeten kunnen beantwoorden. Hiervoor zal de zeebevrachter hoofdzakelijk terecht moeten bij de aanbieder van de lading. Meestal beschikt men tegenwoordig over productinformatie, die de voor een vervoerder benodigde kennis van het product bevat. Dit houdt verband met de noodzaak voor alle betrokken partijen meer van ladingen te weten met het oog op de milieueisen, productaansprakelijkheid en de IMO-classificatie van ladingen.

Het is goed te weten wat er uiteindelijk met de lading gebeurt. Wanneer dit het verwerken tot een eindproduct in een fabriek inhoudt, kan het helemaal geen kwaad als scheepvaartman dat eens te gaan bekijken.

Kennis van havens

De zeebevrachter zal alles moeten weten van de havens, waar zijn schepen of zijn ladingen (regelmatig) naar toe moeten.

Voor zover de kennis niet kan worden opgedaan uit speciale boeken, die hierover bestaan, kan hij informatie inwinnen bij lokale agenten, die van de laatste ontwikkelingen in hun havens op de hoogte zijn. Het zelf bezoeken van havens en de laad- en losplaatsen in die havens, waar ladingen, die men veel bewerkt heengaan heeft grote voordelen. Men zal ter plaatse altijd meer informatie kunnen opdoen dan alleen uit handboeken te verwerven valt, alhoewel deze in de dagelijkse praktijk van het bevrachtingswerk uiteraard in up-to-date vorm onmisbaar zijn.

Commercieel en economisch leren denken en handelen

Bij alle technische kanten, die aan het vak van zeebevrachter zitten, moeten vooral de commerciële- en economische kanten van het vak niet uit het oog verloren worden. De cursisten van de CURSUS ZEEBEVRACHTER moeten leren met deze facetten creatief om te gaan.

Het al dan niet economisch bezig zijn van een reder zal uiteindelijk bepalen of deze met zijn werk bestaande uit het managen van schepen kan doorgaan of niet. Met andere woorden de continuïteit van zijn onderneming zal afhangen van de mate, waarin hij zijn kosten en hopelijk enige winst in de vrachtprijzen van zijn schepen kan doorberekenen.

Kennis van voorschriften en regelementen

Zowel schepen als ladingen moeten aan bepaalde eisen voldoen met betrekking tot veiligheid en milieu. Hiervoor zijn verscheidene bepalingen van de overheid en soortgelijke nationale- en internationale instanties samengesteld. Een meer dan oppervlakkige kennis van deze voorschriften is nodig om het vak van zeebevrachter goed te kunnen uitoefenen.

Specialisatie

In veel gevallen zal er een zekere specialisatie ontstaan, omdat het kantoor waarbij de zeebevrachter werkt, bepaalde klanten heeft, die met speciale schepen of ladingen werken. Er bestaat specialisatie in de vorm van droge lading bevrachting, natte lading bevrachting. Deze beide hoofdvormen kunnen globaal weer onderverdeeld worden in vaargebieden: kustvaart (coastal trading) en Transatlantische vaart (deepsea trading)

Bij droge lading bevrachting (dry cargo chartering) komen voor: het bevrachten van ertsen en kolen, granen en derivaten, stalen producten, gekoelde lading, zoals fruit, vis en vlees (in koelschepen - reefers), zware ladingen (heavy lift) of hele fabrieksinstallaties (project chartering), containers, enz.

Bij natte lading bevrachting (tanker chartering) gaat het om ladingen zoals: ruwe aardolie, geraffineerde aardolieproducten, zoals (zware) stookolie, gasolie, benzine en smeerolie, parceltanker chartering voor producten zoals: vloeibare (anorganische en organische) chemische producten in bulk, eetbare oliën, gastanker chartering, enz.

Men zal zich op de hoogte moeten stellen van hetgeen er in een dergelijke gespecialiseerde wereld omgaat. Wanneer er congressen worden gehouden, zal men deze moeten bezoeken om de sfeer te proeven, die er in dat segment van de markt heerst en de mensen te leren kennen, die daarin een (leidende of belangrijke) rol spelen.

Een specialisatie is het gebied van de aan- en verkoop van schepen en ander zeegaand materiaal. Hierbij spelen in de eerste plaats de technische aspecten een grote rol, maar juist omdat deze een zo grote rol spelen, is de man of vrouw, die daarnaast tevens nog over een behoorlijke dosis commercieel denkvermogen beschikt in dit vak zeker op zijn of haar plaats.

Onderhandelen

Bij het werk van zeebevrachter neemt het onderhandelen tot het bij elkaar brengen van een schip en een lading een grote plaats in. De onderhandelingen worden gevoerd op basis van vaste offertes en tegenoffertes, die worden uitgewisseld en waarin en waarbij vele vaste regels en in de loop der jaren ingevoerde gebruiken een rol spelen.

In de opleiding wordt hieraan veel aandacht geschonken. Dit gebeurt in het vak COMMUNICATIE van de CURSUS ZEEBEVRACHTER.

Kennis van de belangrijkste chater parties

Vervoersovereenkomsten worden vastgelegd in contracten, die in de bevrachtingsscheepvaart charter parties (C/P's) worden genoemd. Er zijn enkele charter parties, die meer dan andere erg veel worden gebruikt, zoals de GENCON C/P in de droge lading vaart en ASBATANKVOY C/P in de tankvaart. Daarnaast zijn er nog tientallen C/P's voor allerlei gespecialiseerd vervoer.

Vooral wanneer men in een gespecialiseerd segment van de markt bezig is, zal men de inhoud van de daarvoor geldende charter parties van voor naar achter moeten kennen.

Kennis van het overeenkomstrecht

Omdat het werk van een zeebevrachter zich voornamelijk afspeelt in de sfeer van het afsluiten van overeenkomsten, zal hij/zij zich op dit speciale rechtsgebied moeten oriënteren.

Engels zeerecht

Omdat er veel Engels zeerecht voorkomt in de scheepvaart zal er op den duur niet aan te ontkomen zijn, dit recht gedegen aandacht in de CURSUS ZEEBEVRACHTER te geven.

Kostprijs van schepen

Dit is een zeer verwaarloosd onderdeel van de kennis, die een zeebevrachter zou moeten opdoen. Daarom wordt in de opleiding hieraan veel aandacht gegeven in het onderdeel FINANCIËLE- EN COMMERCIËLE ASPECTEN van de CURSUS ZEEBEVRACHTER.

Post ficture activiteiten

De communicatieve eigenschappen van een zeebevrachter zullen eveneens een belangrijke rol spelen nadat een schip bevracht is. De afsluiting en het daaruit voortvloeiende transport zullen actief begeleid moeten worden. Er moet een charter party worden opgemaakt en door beide partijen ondertekend. De (originele) charter parties moeten worden geadministreerd en bewaard.

Bovendien moeten alle betrokken partijen en niet in de laatste plaats de gezagvoerder van het schip worden ingelicht met bijzonderheden over de uit te voeren reis en de te vervoeren lading.

Agenten moeten geïnstrueerd worden. Verschepers en ontvangers moeten worden ingelicht. Dit geldt in verhoogde mate wanneer het schip afstevent op de laadhaven. Elke dag moeten alle betrokkenen op de hoogte gesteld worden van de positie van het schip.

Nadat het schip geladen is, moet hetzelfde gebeuren ten opzichte van de aankomst in de loshaven(s). Meestal is een afzonderlijke operations-afdeling met deze taak belast, maar de zeebevrachter moet er alles van af weten en hieraan mogelijk leiding geven.

Tenslotte moet de reis financieel en administratief worden afgewikkeld. Er moet een vrachtnota worden opgemaakt. Er moet gecontroleerd worden of het vrachtbedrag binnenkomt en de mogelijke tussenpersoon moet commissie over de vracht ontvangen. Verder moeten mogelijk demurrage/despatch-rekeningen worden opgemaakt en van commentaar voorzien. Dit laatste geeft vaak aanleiding tot lange disputen, omdat een bevrachter niet graag een overliggeldrekening ontvangt en deze nog minder graag betaalt.

Aangrenzende aandachtsgebieden

Omdat de scheepvaart een internationale activiteit is, heeft men in dit vak met de hele wereld te maken. Daarom is de omgeving waarin de zeebevrachter werkt groot en complex. In vogelvlucht en in een volslagen willekeurige volgorde kunnen nog de volgende gebieden genoemd worden, waarmee de zeebevrachter te maken krijgt

Politiek, boycot acties en -bepalingen, valutamarkten, bunkermarkten, ruwe olie en bunkerprijzen, wereldeconomie, nationale economie, fiscale faciliteiten, subsidieregeling, overheidsvoorschriften, Nederlands en Engels zee- en vervoersrecht, registratie van zeeschepen en de daarbij behorende bepalingen en beperkingen, vlagdiscriminatie, lijnvaart, routes van lijnschepen, goederenstromen over de wereld, tweedehands tonnage, marktonderzoek, marktontwikkelingen, communicatietechnieken, ontwikkeling van computertechnieken, technieken van laden en lossen, voortstuwingsmethodes voor schepen, arbeidsmarkt voor bemanningszaken, loon-, prijs-, valuta- en renteontwikkelingen in eigen land en in landen, waarmee men werkt, wetgeving op allerlei gebied, waaronder het milieu, internationale conventies, congressen, marktmechanisme, economische principes, organisatie van de markt en de verschillende marktpartijen, geschiedenis van landen, scheepvaart en goederenmarkten, begrippen als inflatie, deflatie, stagflatie.

Reizen en bezoeken afleggen

Een goede zeebevrachter zal zijn werk niet goed kunnen doen, wanneer hij zich niet aan relaties presenteert. Dit zal veel reizen inhouden. De zeebevrachter zal zich op de plaats waar het door hem bevrachte schip laadt of lost op de hoogte moeten stellen van hetgeen zich in de werkelijkheid van het dagelijkse leven afspeelt. Doet hij dit niet, dan wordt hij een onpraktische kamergeleerde, die niet voldoende op de hoogte is van hetgeen zich in werkelijkheid voordoet.

Congressen bezoeken

Deelnemen aan congressen is een zeer vermoeiende maar uiterst belangrijke bezigheid voor een zeebevrachter. Hier worden de meest urgente vraagstukken van het moment aan beschouwingen onderworpen en behandeld en kan hij zijn relaties op een ongedwongen manier ontmoeten.

Algemeen

Het bovenstaande zijn de voornaamste zaken, die voor een zeebevrachter belangrijk zijn, maar dit overzicht kan en wil niet op volledigheid aanspraak maken, dus er zullen ongetwijfeld nog diverse disciplines een rol spelen of gaan spelen bij het zo goed mogelijk opleiden van deze mensen. De lezer wordt dan ook van harte uitgenodigd om zich te laten horen, wanneer hij meent een hiaat te kunnen aanvullen. Dit zal hem in grote dank worden afgenomen.

83% van alle ladingen, die in de Rotterdamse haven worden aangevoerd en afgevoerd doen dat tengevolge van een bevrachtingszaak, die ergens op de wereld wordt afgesloten. 93% van ca. 310 miljoen ton = ± 257 miljoen ton is in vergelijking met de 17% ladingen door lijnschepen aan- en afgevoerd wel een factor om rekening mee te houden.

Uiteraard is het laden en lossen van zeeschepen in zeehavens een zeer spectaculair gebeuren, dat niet te vergelijken is met het werk van een zeebevrachter, die achter een bureau via allerlei telecommunicatiemiddelen een bevrachtingszaak tot stand brengt. Toch is dat de bezigheid waar de meeste van de activiteiten "op de werkvloer" (in de haven) de consequentie van zijn.

Opleiding, onderzoek en ontwikkeling

In Nederland werden tot 1990 zeebevrachters alleen in de praktijk opgeleid. De NZS is in 1990 begonnen met een CURSUS ZEEBEVRACHTER, waarnaar in het voorgaande wordt verwezen. Voor deze CURSUS ZEEBEVRACHTER bleek zoveel belangstelling te bestaan, dat de NZS besloten heeft de verdere uitvoering van deze cursus over te dragen aan het SCHEEPVAART EN TRANSPORT COLLEGE in Rotterdam. Dit College geeft de cursus sinds 1 september 1992 in nauwe samenwerking vanwege de vakkundige inbreng met de NZS.

Daarnaast wordt door de studiecommissie van de NZS voortdurend onderzoek gedaan naar bestaande en nieuwe ontwikkelingen in de bevrachtingsscheepvaart om ervoor te zorgen, dat de inhoud van de CURSUS ZEEBEVRACHTER niet verouderd.

Deze functiebeschrijving is samengesteld voor, door en namens de NZS - Nederlandse Zeebevrachters Sociëteit, die zich aanbevolen houdt voor opbouwende kritiek en/of aanvullende gegevens.